Τετάρτη, 1 Απριλίου 2015

Η Κυψέλη ζει....






















Στο πλαiσιο του μαθηματος της Πολεοδομιας της Αρχιτεκτονικης σχολης ΕΜΠ μας ζητηθηκε να εντοπισουμε τα συμπτωματα και τις επιπτωσεις της κρισης σε περιοχες γυρω απο τον αξονα της οδου Πατησιων και να προτεινουμε μια αστικη παρεμβαση. 

Κάπως έτσι λοιπόν ξεκινάμε

Μελετάμε τις περιοχές. Περιοχές πυκνοκατοικημένες, με παρόμοια χαρακτηριστικά, που λίγο πολύ όλες ανήκουν στο “υποβαθμισμένο” κέντρο. Περιοχές από τις οποίες όλοι οι σχεδιασμοί ξεκινούν αλλά που τελικά κανένας δεν καταλήγει. Περιοχές που δύσκολα θα βρεις κάποιον να περπατάει τη νύχτα μόνος του χωρίς να ρίχνει κλεφτές ματιές συνεχώς πίσω του.
Οδηγούμαστε κατευθείαν στην πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της Ευρώπης στην, για υποκειμενικούς και αντικειμενικούς λόγους, αγαπημένη μας Κυψέλη.
Στην κάποτε αριστοκρατική Κυψέλη, που σύμφωνα με την κοινή γνώμη μάλλον έχει χάσει το
παλιό της γόητρο και έχει απαξιωθεί τόσο απο τους κατοίκους όσο και από τους δημόσιους
φορείς. Ζωντανή τη μέρα, φάντασμα το βράδυ.
Πλήθος εγκαταλελειμμένων κτηρίων, πολλά “Ενοικιάζεται” πολλά “Πωλείται” και λίγα παιχνιδιάρικα “Χαρίζεται”.
Πλήθος κόσμου τις φωτεινές ώρες, πλήθος πολυπολιτισμικό, πλήθος ωραίο.

Ρωτάμε

Έχουμε σκεφτεί ποτέ στις πυκνοκατοικημένες περιοχές του κέντρου πόσα κενά ανεκμετάλλευτα κτήρια υπάρχουν και παράλληλα, πόσες ανάγκες ψάχνουν στέγη;
Τί θα γινόταν αν ξεφεύγαμε από τη λογική της αγοραπώλησης και του άμεσου χρηματικού
κέρδους; Τί θα γινόταν αν σταματούσαμε να αντιμετωπίζουμε τα παλαιά κτήρια ως μουσειακά εκθέματα μιας «ένδοξης εποχής»;

Και εδώ κάπου μας κεντρίζεται το ενδιαφέρον

Στην Κυψέλη υπάρχει μια πληθώρα παλαιών κτηρίων τα οποία στέκουν εδώ και πολλά χρόνια κενά και αποτελούν ενθύμια μιας άλλης εποχής. Εμείς, με άξονα τη Φωκίωνος επιλέξαμε αυτά που μας κέντρισαν ιδιαίτερα το ενδιαφέρον: τη Δημοτική αγορά, το Μέγαρο Μεταξά, τον θερινό κινηματογράφο Αττικόν, το Σινέ Στέλλα, τον πρώην κινηματογράφο Ριάλτο και το παλιό στέκι και μπαρ Quinta.

Ποιός είναι ο στόχος και πώς θα τον πετύχουμε;

Ας ξεφύγουμε για λίγο από ισχύουσες στερεότυπες αντιλήψεις ότι τα κτήρια παραχωρούνται αποκλειστικά και μόνο σε περιπτώσεις άμεσου χρηματικού κέρδους (ενοικίαση-πώληση) και ας το δούμε από μια άλλη οπτική γωνία, βάζοντας σε πρώτο πλάνο τη σημασία της αλληλεπίδρασης των ανθρώπων και τις ανάγκες μιας γειτονιάς. Ας σκεφτούμε τί θα γίνει αν κτήρια σαν κι αυτά αντί να ερημώνονται μέρα με τη μέρα, να παραχωρούνται αφιλοκερδώς σε ανθρώπους με όρεξη και δημιουργικές ιδέες και να συντηρούνται παράλληλα από αυτούς. Έτσι, χωρίς κανένα κόστος για τους ιδιοκτήτες ξαναδίνουμε ζωή σε αυτά τα κτήρια και ταυτόχρονα στεγάζουμε μια ποικιλία από τις ανάγκες όλων των κοινωνικών ομάδων και των πολιτών που ζουν στην περιοχή, (δίνεται μια ευκαιρία σε όλες τις διαφορετικές ομάδες της περιοχές να καλύψουν κοινές ανάγκες κάτω από μια κοινη στέγη).

Ποιά είναι η παρέμβαση;

Τα 6 αυτά κτήρια λειτουργούν με τον εξής τρόπο: υπάρχει ένας οικονομικός πυρήνας (Δημοτική αγορά) και ένας συντονιστικός (μέγαρο Μεταξά) οι οποίοι στηρίζουν και προωθούν
τους υπόλοιπους χώρους σχηματίζοντας ένα δίκτυο. Το δίκτυο αυτό θα προσφέρει δυνατότητες όπως νομική υποστήριξη, εναλλακτική μορφή εμπορίου και ανταλλακτικό εμπόριο, κοινοτικό καφενείο θεατρικό χώρο, χώρο προβολών, σεμινάρια αυτομόρφωσης κ.α.
Η κεντρική, δηλαδή, σκέψη είναι η συγκρότηση ενός δικτύου χώρων που θα στεγάζει ένα  δίκτυο κοινωνικών δράσεων που προκύπτουν από τις ανάγκες των κατοίκων της περιοχής. Στο δίκτυο αυτό θα ενταχθεί το υπάρχον, ήδη, δίκτυο των Συλλόγων και δράσεων της Κυψέλης, δίνοντάς του μια νέα δυναμική και σχηματίζοντας αμφίδρομη σχέση μεταξύ τους. Το δίκτυο των χώρων και η μεταξύ τους επικοινωνία θα τονίζεται εκτός των άλλων με τη δημιουργία μιας ορατής ασφαλούς και φωτισμένης διαδρομής.
Επειδή βασικό μέλημα ήταν η κινητοποίηση και συμμετοχή περισσότερων και διαφορετικών ομάδων πολιτών προσπαθήσαμε να βρούμε κίνητρα, ώστε  να ενεργοποιηθούν  άτομα και ομάδες που συνήθως δεν δραστηριοποιούνται εύκολα.
Επιλέξαμε έτσι χρήσεις που η φύση τους και η ευρύτητά τους είναι τέτοια, ώστε να εμπλέκονται περισσότερες και διαφορετικές ομάδες κατοίκων σε κάθε χώρο.
Για παράδειγμα στο παλιό θερινό σινεμά Αττικόν και στον διπλανό του χώρο, αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε ένα δυναμικό πολυχώρο στον οποίο θα στεγάζονται ποικίλες χρήσεις, όπως σεμινάρια για όλες τις ηλικίες, μαθήματα ελληνικών αλλά και ξένων γλωσσών, φύλαξη παιδιών κλπ. Επίσης, θα στεγάζονται και χρήσεις όπως σεμινάρια diy (do it yourself), ζωντανή βιβλιοθήκη (ανταλλαγή εμπειριών και γνωμών) κλπ. Στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου θα είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται  και μαθήματα κηπουρικής. Δεν αφήνουμε λοιπόν κανέναν απ’ έξω, απευθυνόμαστε σε όλους από τη μεγαλύτερη πλειοψηφία στη μικρότερη μειονότητα αναδεικνύοντας ότι τελικά οι διαφορές είναι πολύ λιγότερες από τις κοινές ανάγκες.

Καταλήγουμε

Πιστεύουμε ότι μια περιοχή δεν παρακμάζει, αλλά μετεξελίσσεται και αλλάζει χαρακτήρα.
Αναπολώντας ένα ιδανικό παρελθόν χάνουμε τις ευκαιρίες που δημιουργούνται από τα νέα δεδομένα για ένα καλύτερο παρόν.
Μπορεί να ξεκίνησε ως ένα μικρό εγχείρημα στα πλαίσια του μαθήματος, αλλά πρόκειται ουσιαστικά για έναν διαχρονικό μηχανισμό που μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγαλύτερο πλαίσιο.
Δεν αντιμετωπίσαμε μια σύγχρονη επιτακτική ανάγκη της Κυψέλης, αλλά μια διαχρονική ανάγκη που αφορά σίγουρα όλο και περισσότερες αστικές περιοχές.
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση, μπορούμε όμως να την κάνουμε βιώσιμη.

Την εργασία εκπονούν η Λίζα, η Μυρτώ, η Νάνσυ και η Νιόβη
Συντονίστρια της εργασίας η καθηγήτρια κ. Βαΐου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.