Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου 2014

Ο Μεγάλος Μύστης Αλέξης Μινωτής!..





















Άγνωστες λεπτομέρειες από τον μεγάλο θεατράνθρωπο, Αλέξη Μινωτή, η προσφορά του οποίου στο ελληνικό θέατρο ήταν τεράστια! Τόσο από την πλευρά του ηθοποιού όσο και από αυτή του σκηνοθέτη, ο Αλέξης Μινωτής υπηρέτησε με πάθος τα μεγαλύτερα έργα του παγκόσμιου δραματολογίου και ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για την αναβίωση του αρχαίου δράματος. Διαβάστε δύο άγνωστα συγκλονιστικά στοιχεία!..

Ο Αλέξης Μινωτής θεωρείται αναντίρρητα ένας από τους κορυφαίους μύστες- ηθοποιούς και σκηνοθέτες του θεάτρου, που έτυχε διεθνούς αναγνώρισης.


Γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης το 1900 και πέθανε στην Αθήνα το 1990. Έπαιξε για πρώτη φορά στη γενέτειρά του, τον Άγγελο στον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλή, με το θίασο του Αιμίλιου Βεάκη. Αργότερα, το 1924, έπαιξε στη Φαύστα του Δημήτριου Βερναρδάκη με το θίασο του Εδμόνδου Φυρστ, ενώ από το 1925 ως το 1930 συνεργάστηκε με τη Μαρίκα Κοτοπούλη σε έργα, όπως: Ερρίκος Δ' του Λουΐτζι Πιραντέλλο, Ριχάρδος Γ' του Σαίξπηρ, Στο πανηγύρι του Παντελή Χορν, Εκάβη του Ευριπίδη, Ο βασιλιάς διασκεδάζει του Βίκτορος Ουγκώ κ.ά.

Ήδη ο Μινωτής αρχίζει να καθιερώνεται στο ελληνικό θεατρικό στερέωμα. Το 1930 συγκροτεί θίασο με τον Αιμίλιο Βεάκη και την -μετέπειτα σύζυγό του- Κατίνα Παξινού και ανεβάζουν τους Πόθους κάτω από τις λεύκες του Ευγένιου Ο' Νηλ, που ήταν και η πρώτη του σκηνοθεσία και το Θείο Βάνια του Άντον Τσέχοφ. Τον επόμενο χρόνο ο Μινωτής θα ενταχθεί στο καλλιτεχνικό δυναμικό του Εθνικού Θεάτρου και θα ερμηνεύσει σπουδαίους ρόλους του παγκόσμιου και του ελληνικού ρεπερτορίου: Μάρκος Αντώνιος στον Ιούλιο Καίσαρα, Κάσιος στον Οθέλλο και Έντγκαρ στο Βασιλιά Ληρ του Σαίξπηρ, Πέερ Γκυντ στο ομώνυμο ιψενικό έργο, Όσβαλντ στους Βρικόλακες του ίδιου δραματουργού, Άγγελος στον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλή, Θάνος στους Φοιτητές του Γρηγόριου Ξενόπουλου, Δραγανίγος στο Βασιλικό του Αντώνη Μάτεση κ.ά. Αξέχαστη έμεινε και η ερμηνεία του στους πρωταγωνιστικούς ρόλους των σαιξπηρικών έργων Άμλετ, Ριχάρδος Γ', Έμπορος της Βενετίας και Ερρίκος Ε'.

Ο Μινωτής είναι πια ο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής του ελληνικού θεάτρου και η εμβέλειά του ξεπερνάει τα ελληνικά σύνορα: σε περιοδεία του Εθνικού Θεάτρου παίζει τον Άμλετ στο Λονδίνο, τη Φρανκφούρτη και το Βερολίνο.

Τα χρόνια της γερμανικής κατοχής καταφεύγει μαζί με την Κατίνα Παξινού στις Η.Π.Α., απ' όπου επιστρέφει το 1950, για να συνεχίσει την πορεία του στο Εθνικό Θέατρο. Ξαναπαίζει στους Βρικόλακες, στον Οιδίποδα τύραννο (που τον παρουσίασε στους Δελφούς, στην Επίδαυρο, αλλά και στο Λονδίνο το 1966), στο Βασιλιά Ληρ, στον Ριχάρδο Γ' και σε άλλα σπουδαία έργα: Πατέρας του Στρίντμπεργκ, Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου, Μάκβεθ του Σαίξπηρ, Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα κ.α. Επίσης, σκηνοθετεί, για το Φεστιβάλ της Επιδαύρου, την Εκάβη, τη Μήδεια, τις Βάκχες, τον Προμηθέα Δεσμώτη, τον Οιδίποδα επί Κολωνώ και την Αντιγόνη, παραστάσεις με τις οποίες περιοδεύει στην Αμερική (1952), στην Ιταλία και τη Γερμανία (1953-56) και τη Γαλλία [Θέατρο των Εθνών του Παρισιού (1962)], καθώς και την Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας του Ντύρρενματ, όπου πρωταγωνιστεί η Κατίνα Παξινού. Η ενασχόλησή του με τη σκηνοθεσία συνεχίζεται εντονότερα, όταν φεύγει από το Εθνικό, το 1968, και συγκροτεί δικό του θίασο με τη σύζυγό του. Τότε, σκηνοθετεί και παίζει σε έργα του Ο' Νηλ (Ταξίδι μακριάς ημέρας μέσα στη νύχτα), του Μπρεχτ (Μάνα κουράγιο), του Λόρκα (Ματωμένος γάμος), του Ίψεν (Βρικόλακες), του Στρίντμπεργκ (Πατέρας) κ.ά. Μετά το θάνατο της Παξινού σκηνοθετεί στην «Εταιρεία Θεάτρου Κρήτης» (1974) και στο Εθνικό Θέατρο έργα του Σοφοκλή (Οιδίποδας επί Κολωνώ), του Ίψεν (Τζων Γαβριήλ Μπόργκμαν), του Σάμουελ Μπέκετ (Το τέλος του παιχνιδιού) κ.ά., πολλά από τα οποία τα παρουσιάζει και στο εξωτερικό (Η.Π.Α., Σοβιετική Ένωση, Ιαπωνία, Κίνα).

Το 1984 ιδρύει το «Εμπειρικό Θέατρο» και ανεβάζει τους Πέρσες του Αισχύλου και τον Οιδίποδα επί Κολωνώ, ενώ το 1986 επιστρέφει στο Εθνικό, όπου σκηνοθετεί και παίζει στον Πατέρα του Στρίντμπεργκ και στο Τέλος του παιχνιδιού του Μπέκετ.
Το 1990 ερμηνεύει τον τελευταίο του ρόλο: Αβραάμ στο θρησκευτικό δράμα Η θυσία του Αβραάμ.

Η προσφορά του στο ελληνικό θέατρο ήταν τεράστια, τόσο από την πλευρά του ηθοποιού όσο και από αυτή του σκηνοθέτη, αφού υπηρέτησε με πάθος τα μεγαλύτερα έργα του παγκόσμιου δραματολογίου και ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για την αναβίωση του αρχαίου δράματος.

Ο Μινωτής εμφανίστηκε, επίσης, στην ταινία του Βασίλη Περίδη Για την αγάπη της (1930) καθώς και σε ξένες ταινίες [Νοτόριους (Νotorius) του Άλφρεντ Χίτσκοκ (1946), Το παιδί και το δελφίνι του Γιαν Νεγκουλέσκο (1956) κ.α.), σκηνοθέτησε μεγάλα έργα του λυρικού θεάτρου (Μήδεια του Κερουμπίνι -με τη Μαρία Κάλας, που την παρουσίασε και στη Σκάλα του Μιλάνου- και Νόρμα του Μπελλίνι) και επιδόθηκε στη συγγραφή, γράφοντας θεατρικά άρθρα και τα βιβλία Εμπειρική θεατρική παιδεία (1973) και Μακρινές φιλίες (1981).
Ασχολήθηκε ενεργά με το θεατρικό συνδικαλισμό: τo 1929 γίνεται μέλος του «Καλλιτεχνικού Ομίλου Ηθοποιών» και, λίγο αργότερα, εγγράφεται στο «Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών» (Σ.Ε.Η.) και προσανατολίζεται προς τη βελτίωση της θέσης του ηθοποιού στην ελληνική κοινωνία (το 1955, μαζί με τη Μελίνα Μερκούρη, την Κατίνα Παξινού και άλλους συναδέλφους εισηγήθηκαν στον Υπουργό Εργασίας την αύξηση της σύνταξης των ηθοποιών).


Ο Αλέξη Μινωτής διετέλεσε, επίσης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής (1964-67), Γενικός Διευθυντής (1974-80) και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου, ενώ τιμήθηκε και με πολλές διακρίσεις: με τον Αργυρό Σταυρό, τον Ανώτερο Ταξιάρχη της Γερμανίας, τον τίτλο του Αξιωματούχου του Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών της Γαλλίας κ.ά.

Οι μεγάλες αποκαλύψεις

Το ότι Αλέξης Μινωτής ήταν ένας μεγάλος μύστης της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, αποδεικνύεται από το γεγονός, ότι σύμφωνα με όσα είχε αποκαλύψει στον γράφοντα, όταν έπαιζε αρχαίες τραγωδίες, όπως για παράδειγμα, τον "Οιδίποδα Τύραννο" στους Δελφούς, φρόντιζε ώστε η κορύφωση του δράματος να συμβαίνει την ώρα που ο ήλιος άρχιζε να βυθίζεται στις κορυφογραμμές τω ορέων. Το κόκκινο φως που έπεφτε στο λιόγερμα χρωμάτιζε κόκκινα και τα γένια του Οιδίποδα (Αλέξη Μινωτή) με αποτέλεσμα οι θεατές να αισθάνονται ένα μεγάλο ρίγος μπροστά στο ανεξήγητο θέαμα που παρουσίαζε ως μορφή ο μύστης Αλέξης Μινωτής!

Δράττομαι αυτής της ευκαιρίας να αποκαλύψω κάτι, που είχε αποκαλύψει στον γράφοντα όχι μόνον ο Αλέξης Μινωτής, αλλά και ο αείμνηστος σήμερα Δημήτρης Δημόπουλος, τον οποίο είχε βαπτίσει ο άλλος μεγάλος μύστης της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, Άγγελος Σικελιανός, που αναβίωσε τις Δελφικές Εορτές το 1927 και το 1930.

Στην πρώτη αναβίωση των Δελφικών Εορτών (1927), λοιπόν, ανέβηκε το έργο του Αισχύλου «Προμηθεύς Δεσμώτης» με πρωταγωνιστή έναν (σχετικά άγνωστο) ηθοποιό, του οποίου το ονοματεπώνυμο ήταν Γεώργιος Μπούρλος.

Καθώς λοιπόν ο Προμηθέας (Μπούρλος) άρχιζε να επικαλείται με δυνατές κραυγές το όνομα του Διός, άρχισαν να βγαίνουν μέσα από τις Φαιδριάδες πέτρες διάφοροι αητοί οι οποίοι έκαναν κύκλους πάνω από το κεφάλι του Προμηθέα (Μπούρλου)!

Ο ηθοποιός, μη γνωρίζοντας το γεγονός αυτό (που γνώριζαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι!) άρχισε να αντιδρά σπασμωδικά και να φωνάζει δυνατά:

- Και τώρα… Και τώρα τι κάνουμε;.. Και τώρα τι κάνουμε;...

Εξυπακούεται ότι μόλις σταμάτησε να φωνάζει οι αητοί αποχώρησαν και ξαναπήγαν να χωθούν και πάλι μέσα στις Φαιδριάδες πέτρες!...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.