Κυριακή, 11 Μαΐου 2014

Ο Δήμος Μούτσης ανοίγει την καρδιά του (Πρώτο Μέρος)
























Μιλάει για όλους και για όλα στον Φώντα Γκίκα

Με το Δήμο το Μούτση γνωριζόμαστε ακριβώς 5 χρόνια. Πολλά δεν τα λες, ούτε και λίγα, όπως θα έλεγε κι ο ίδιος. Τα “κύριε Μούτση” φρόντισε να μου τα κόψει από την πρώτη μέρα, βασική προϋπόθεση για να μετατραπεί ο θαυμασμός και το δέος σε οικειότητα ανάμεσα σε έναν άνθρωπο που ξέρει τι κάνει και σ' έναν που ακόμα ψάχνεται. Γνωρίζω το έργο του βαθιά, όχι εγκυκλοπαιδικά, απ' την αρχή μέχρι το τέλος. Κι ο Δήμος το αναγνωρίζει και το εκτιμά. Τόσο, ώστε αυτή η κουβέντα να μη λογίζεται έτσι απλά ως “συνέντευξη”, αλλά ως κοινή αναπνοή μεταξύ δυο καλών φίλων.

Η συνάντηση έγινε στο σπίτι του στο Νέο Ηράκλειο, εκεί που -όπως ο ίδιος λέει και καμαρώνει- περνά τις περισσότερες ώρες. Με υποδέχτηκε μαζί με τη γυναίκα του τη Δήμητρα, έναν καταπληκτικό άνθρωπο με το μυαλό και την καρδιά πάντα ανοιχτά. Απλός και κομψός, ντυμένος στα μαύρα και με το χαρακτηριστικό του καρώ φουλάρι. Καθήσαμε στο αναγνωστήριό του, ένα απ' τα -ιερά γι' αυτόν- μέρη του σπιτιού του. Χαιρόταν που μ'έβλεπε μετά από πολύ καιρό, αλλά ήταν 'σκασμένος' για κάποιο λόγο. (¨Άσε με δεν είχα τηλέφωνο και ίντερνετ εδώ και 15 μέρες γιατί κάνουν κάτι έργα για τα όμβρια εδώ στο δρόμο σκάψανε, κόψανε το καλώδιο κι είχα σκάσει!¨)
















Τι σε ενοχλούσε περισσότερο; Το ότι δεν είχες τηλέφωνο Ή το ότι δεν είχες ίντερνετ;

Και τα δύο, κυρίως όμως, το πώς μου ξανάρθε το τηλέφωνο!

Δηλαδή ;

Τι δηλαδή! ¨Αθάνατη Ελληνική μου λεβεντιά¨,  αλλά  πάμε καλύτερα να πούμε τα δικά μας.

Να πάμε.  Περνάς αρκετό χρόνο στο διαδίκτυο, σωστά;

Αρκετό...

Kυρίως στο Υoutube να φανταστώ.

Στο Internet αλλά ναι και στο Youtube! Ξεκινάω να δω κάτι και μόλις τελειώσει, συνειδητοποιώ ότι έχουν περάσει κάτι ώρες... Ήταν ένας κόσμος που μου ανοίχτηκε σε μια περίοδο που το είχα ανάγκη. Βλέπω πράγματα που ήθελα πολύ να τα ζήσω. Δεν έχω βέβαια παράπονο από τη ζωή μου αλλά δεν είναι και λίγο να βλέπεις τον Bernstein να διευθύνει! Μέσα στο σπίτι σου!!! Βέβαια, το youtube έχει ένα μεγάλο μειονέκτημα. Το αφτί σου συνηθίζει στον κακής ποιότητας ήχο. Γι' αυτό μετά από πολλές ώρες καταφεύγω στο στερεοφωνικό μου για να “καθαρίσω” τ'αφτιά μου και να ακούσω τα ίδια πράγματα όπως πρέπει.
















Παρακολουθείς, λοιπόν, πιο πολύ συμφωνική μουσική.

Φυσικά. Έργα με μεγάλους μαέστρους. Τον Kleiberg τον Furtwangler τον Bernstein που είπαμε και πριν.  Έστω τον Κάραγιαν «άντε πάμε  γιατί έχουμε και φωτογράφηση». …
(σκάω στα γέλια όπως τα λέει…)
Μη γελάς,  λένε,  ότι όταν του είπαν να ξαναπαίξουν το 2ο μέρος απ το τριπλό κοντσέρτο του Μπραμς που ηχογραφούσαν ο Richterμε τον Oistrakhτο Rostropovich και τη Φιλαρμονική του Βερολίνου, αυτός τους απάντησε «Μα τώρα έχουμε κάτι πολύ σπουδαίο να κάνουμε. Φωτογράφηση!» Στο Youtube επίσης ακούω και βλέπω το ιερά τέρατα, το Sviatoslav Richter π.χ. το μεγαλύτερο πιανίστα ίσως μετά το Λίστ. Πιο  πολύ βέβαια κοντσέρτα για βιολί. Έχω δυο αδυναμίες. Τον Oistrakh και τον Καβάκο. Κατά την προσωπική μου άποψη ο Oistrakh υπήρξε ο μεγαλύτερος βιολιστής  του κόσμου  ο  Βασιλιάς! Ο Λεωνίδας είναι ο κορυφαίος σήμερα. Και να σου πω στενoχωρήθηκα που δεν κέρδισε το Grammy. Όχι ότι μειώνει την αξία του φυσικά!  Είναι φαινόμενο, από όποια πλευρά κι αν το δεις. Έχει μια ωριμότητα αξιοζήλευτη κι αυτή είναι που του δίνει την ευχέρεια να συνδυάζει άψογα την τεχνική με την ερμηνεία. Φιλοσοφεί αυτά που παίζει, νομίζεις ότι βρισκόταν δίπλα στο συνθέτη την ώρα που έγραφε το έργο. Και οι  αναλύσεις που έκανε στο κοντσέρτο  για βιολί του Brahms  και κυρίως στις  Σονάτες  για βιολί και πιάνο του  Beethoven είναι καταπληκτικές, και δείχνουν ότι έχει γνώση της μουσικής που υπηρετεί.  Τώρα τελευταία μάλιστα, διευθύνει κιόλας.

Κι ο Oistrakh;

Ο Oistrakh  είναι  ο βασιλιάς όπως σού είπα πριν. Είχε αυτό που λέμε “το πλήρες πακέτο”. Όχι όπως το εννοούν τα τηλεοπτικά talent shows (χαμογελάει ειρωνικα ).  Αυτός  ο πλήρης  ο Ένας  θα λέγαμε ο Συνδημιουργός
















Εσύ μαθήτευσες  στο πλευρό ενός επίσης σπουδαίου, του Yehudi Menuhin.

Κυρίως με την Πασκιούς, μια καθηγήτρια πούχε δίπλα του.  O Menuhin ήταν δύστροπος, δύσκολος χαρακτήρας και σαν δάσκαλος και σαν άνθρωπος. Δε λέω, μεγάλος βιολιστής, αλλά υπερεκτιμημένος, νομίζω. Όπως κι ο Itzak Perlman. Δε μπορώ, δηλαδή να τους συγκρίνω π.χ. με  τον Kogan... Θέλω να σου πω, όμως, πάλι για τον Καβάκο. Δεν ξέρω αν θα διαβάσει τη συνέντευξη, αλλά θέλω να διορθώσω μια παρεξήγηση. Σε μια εκπομπή  τηλεοπτική  του είπαν ότι είχα πει ότι είναι ο μεγαλύτερος βιολιστής όλων των εποχών.  Αν είναι δυνατόν!  Μα λέγεται αυτή η κουβέντα ρε παιδιά, για έναν άνθρωπο 45  χρόνων πόσο είναι, άνθρωπο που μελετάει, που δημιουργεί που αναπτύσσεται ακόμα; «'Ολων των εποχών;»  Τι είναι; ρέκορντμαν του επι κοντώ;  Τέλος πάντων!

Παίζεις καθόλου βιολί;

Δεν έχω καν βιολί στο  σπίτι μου !!!

Είναι γνωστό ότι από “σπόντα” κατέληξες να μάθεις αυτό το όργανο;

Ναι, βιολοντσέλο ήθελα να μάθω. Αλλά τα 'φερε έτσι η τύχη κι έμαθα βιολί. Και το βιολί  φαίνεται ότι με αγάπησε περισσότερο απ' όσο το αγάπησα εγώ.

Με τον Bob Marley και τη ρέγγε πώς κόλλησες; Θέλω να πω, γιατί τώρα και όχι στα τέλη του '70 που ήταν στις δόξες της;

Τότε δεν έδινα πολλή σημασία, άκουγα άλλα πράγματα. Αφού να φανταστείς ο Μανώλης ο Σιδερίδης ο μπασίστας -του οποίου, παρεμπιπτόντως, το σόλο του μπάσου στις “Γκόμενες” είναι  μοναδικό, στο υπογράφω!- μου 'λεγε συνέχεια στις πρόβες να τζαμάρουμε να παίξουμε καμιά ρέγγε. “Δηλαδή;” του λεγα. Η κιθάρα στο '2', το μπάσο στο '2'. “Τι είναι αυτά ρε παιδιά;”, τους έλεγα. Στην άρση, μου απαντούσε ο Άκης ο Τουρκογιώργης. Μου φαινόταν πολύ ξένο, δε μπορούσα να εξοικειωθώ. Πριν από λίγα χρόνια έτυχε να δω αυτό το project, το Playing for Change. Μου φάνηκε καταπληκτική ιδέα. Μουσικοί απ' όλο τον κόσμο κι ο καθένας “στο δικό του κόσμο”, να παίζουν ξεχωριστά κι όλοι μαζί ένα τραγούδι. Είναι πανέμορφο. Ξεχώρισα μάλιστα και μια πολύ ωραία φωνή, μια Εβραία  φοβερή τραγουδίστρια, την Tula. Λοιπόν, αυτοί έπαιξαν το “No more trouble” και το “One love”. Μαγεύτηκα! Κι αυτό ήταν η αφορμή για να δώσω μεγαλύτερη προσοχή στο Marley. To “One love” υπήρξε περίοδος που το άκουγα μανιωδώς  10 φορές τη  μέρα. Ο Marley έχει μια γλυκύτητα, μια ευγένεια.   Θυμάμαι κάποια φίλη στο FB που μου 'χε  γράψει,  απ' τις πολλές φορές που τον αναρτούσα, «καλός είναι κύριε Μούτση, αλλά να του πείτε να λούζεται και καμιά φορά»
















Πολύ σ' αρέσει επίσης και η μουσική του Gustavo Santaolalla.

Βέβαια! Πρέπει να σου πω ότι με δυο ταινίες έχω κλάψει στη ζωή μου. Με τον “Κύκλο των χαμένων ποιητών” και τα “Ημερολόγια Μοτοσικλέτας”. Και στα “Ημερολόγια Μοτοσικλέτας” ένας λόγος ήταν η μουσική του Santaolalla. Παίζει αυτή την κιθαρίτσα, το charango κι έχει πολύ χαρακτηριστικό ήχο. Κάνει μικρά, στενά μοτίβα, πολύ χαρακτηριστικά και τα “ξαπλώνει” στην ταινία με απίστευτο τρόπο. Έχει τρομερό δέσιμο και με την ορχήστρα του, τους Bajofondo. Είναι γοητευτική η μουσική του, πηγαία και κυρίως χωρίς φιοριτούρες. Δε μπορείς να πάρεις μια φράση, ένα κομμάτι. Ή θα την πάρεις όπως είναι ή δε θα την πειράξεις καθόλου.

Κάτι αντίστοιχο έχεις πει παλιότερα για το Μάρκο Βαμβακάρη.

Α μπράβο! Ένα πράμα απλό, τετράγωνο, στεγνό... Σα βράχος, πώς να στο πω. Κι είναι ένας βράχος στέρεος, γι' αυτό και χτίστηκε πάνω του όλο το οικοδόμημα που λέμε “ελληνικό λαϊκό τραγούδι”.

Τώρα, λοιπόν, μπορείς να ακούς, να απολαμβάνεις περισσότερο τη μουσική, σε σχέση με την περίοδο όπου δημιουργούσες.

Δε μπορείς να δουλέψεις αλλιώς. Μπλέκονται όλα και είναι σα θόρυβος μέσα στο κεφάλι σου. Είναι σα να ρωτάς έναν συγγραφέα την περίοδο που γράφει “τι διαβάζεις;”. Οι επιλογές είναι μόνιμες και είναι πάντα εκεί.

Μια και μιλάμε για το διάβασμα, παρατήρησα ότι στο σπίτι έχεις περισσότερα βιβλία, παρά δίσκους μουσικής  και έπιπλα! (γέλια)

Τα τελευταία χρόνια διαβάζω λιγότερο γενικά. Πιο πολύ διαβάζω ποίηση. Τα ίδια και τα ίδια κι όλο κάτι καινούριο ανακαλύπτω. Νομίζεις πως οι λέξεις έχουν κιτρινίσει απ' το κοίταγμα. Αυτός ο πανμέγιστος ο Σολωμός, που κάθε του στίχος φτιάχνει ολόκληρη γλώσσα.  Ο  Καβάφης, που τον πεθάνανε φέτος, τον ρημάξανε….πού να το πεις αυτό! Τέλος πάντων.  Ο  Ρεμπώ. Είναι μεγάλο πράμα να διαβάζεις τους ποιητές στη γλώσσα τους. Αγγλικά δεν έμαθα σχεδόν καθόλου, παρόλο που έμεινα κάποιο χρόνο στην  Αγγλία. Δεν τον αγάπησα αυτόν τον τόπο, είναι σα να μην πήγα ποτέ εκεί. Ούτε ξέρω καν πού βρίσκεται. Ξέρω όμως Γαλλικά, αγαπώ  το Παρίσι θα έμενα άνετα εκεί. (Στα λέω χύμα, όπως μου 'ρχονται, μη με παρεξηγείς). Επίσης διαβάζω  Πάουντ στις μεταφράσεις του Σεφέρη. Ο Σεφέρης είναι επίσης ένας μεγάλος ποιητής.

Ήσουν άλλωστε απ'τους πρώτους, μετά το Θεοδωράκη, που μελοποίησε ποίηση. Στην “Τετραλογία”. Και μάλιστα με τρόπο πρωτοποριακό. Με συνθεσάιζερ. Είχες ανέκαθεν καλές σχέσεις με τον ηλεκτρονικό ήχο.

Κοίταξε, το συνθεσάιζερ το χρησιμοποίησα περισσότερο για λόγους οικονομίας, ειδάλλως θα χρειαζόμουν πολύ μεγάλη ορχήστρα με πνευστά, θα ήταν υπερβολικά πολυέξοδη παραγωγή ... Αλλά  ναι, παρακολουθούσα το ρεύμα, τους Pink Floyd  π.χ.  Μ άρεσε πολύ το “Shine on you Crazy Diamond”. Έχει αυτό το ισοκράτημα στην εισαγωγή που είναι μαγικό. Πιο πολύ αγαπούσα, όμως, τους Procol Harum. Ο Γιώργος ο Νοταράς μου 'χε φέρει το ομώνυμο άλμπουμ και είχα πάθει πλάκα. Πειραματιζόμουν όσο φτιάχναμε την “Τετραλογία” με το moog συνεχώς. Κι ερχόταν ο διευθυντής τότε, ο Γιώργος ο Πετσίλας, με έβλεπε στο Στούντιο με τις ώρες να πειραματίζομαι με το συνθεσάϊζερ ψάχνοντας ήχους και με ρώταγε “Τελειώνουμε;” Τελειώνουμε, του λεγα,  κι αυτός  όπως ο Δεριγνύ στο Μακρυγιάννη “Tres bien” μου απαντούσε κι έφευγε ψιλοέντρομος από τα κόστη της παραγωγής! Να σου πω και μια ιστορία για το moog, να γελάσεις. To είχα ρυθμίσει στο σπίτι μου να βγάζει κάθε 15 λεπτά έναν ήχο σα γάτα. Η μάνα μου κένταγε στον καναπέ, εγώ κοιμόμουνα  μέσα και το moog κάθε ένα τέταρτο έβγαζε τον ήχο και τρίζανε και τα τζάμια. Άρχιζε τότε  να φωνάζει “ Ξύπνα! Γάτα στο σπίτι” -κατά το «άνθρωπος στη θάλασσα». Και βάραγε τις καρέκλες.

Τώρα που το θυμήθηκα, αν και δεν τό 'χα κατά νου, θα ήθελα να σε ρωτήσω για τον Άγιο Φεβρουάριο, μια και τον κυκλοφόρησε λέει φέτος σε βυνίλιο αναμνηστικό η Cobalt, όχι δηλαδή ότι το πήραμε χαμπάρι, αλλά λέμε. Ήθελα λοιπόν να σε ρωτήσω ένα δυο πραγματάκια xαρακτηριστικά να μου πεις αν θυμάσαι.

Το ένα που θυμάμαι είναι που μου λέγανε και καλά ότι η εισαγωγή έμοιαζε με την εισαγωγή του Jesus Christ Superstar, που όντως έμοιαζε! Κι εγώ απαντούσα ότι αυτό το καταλάβαινε κι ο πρώτος ηλίθιος, κι ότι το πρόβλημα ήταν από κει και πέρα!  Kαι θυμάμαι θυμάμαι επίσης τον Φίλιππα τον Παπαθεοδώρου σαν τον πιο προνομιούχο ¨παραγωγό¨ της εποχής, γιατί έπαιζε κιθάρα κι έβλεπε εμένα να φτιάχνω το δίσκο.

Την “Τετραλογία” την έχεις χαρακτηρίσει ενδιάμεσο έργο. Παρόλα αυτά, πολλοί πιστεύουν ότι είναι από τα κορυφαία σου.

Έτσι πιστεύουν; Δε νομίζω. Υπάρχουν μετά απ αυτήν το «Φράγμα» σε στίχους του Κώστα του Τριπολίτη. Υπάρχει το «Ενέχειρο», το «Να!»,  ο  «Ταξιδιώτης του παντός», το «Για πούλημα λοιπόν» -καθαρά προσωπικές και διαχρονικές ως απεδείχθη δουλειές μου.  Ολόκληρη αυτή η τρίτη περίοδος είναι η σπουδαιότερη για μένα.  Αλλά καλό είναι γι αυτήν εδώ, Φώντα,  να ξαναβρεθούμε να μιλήσουμε ειδικότερα και λίγο πιο αναλυτικά. Αυτή η εποχή ήταν η καλύτερη της ζωής μου. Αξίζει τον κόπο! Τώρα  άντε πάμε από 'κεί που μείναμε,  αν και….

Τι αν και; Λέγαμε για την Τετραλογία...

Το τι αρέσει βέβαια και το τι δεν αρέσει στον καθένα είναι  δικό του θέμα. Για την “Τετραλογία” λοιπόν τι άλλο θες  να σου πω... Μόνο άσχημες αναμνήσεις έχω που δε θα φύγουνε ποτέ από τη μνήμη μου, όσα χρόνια κι αν περάσουν!  Θυμάμαι ας πούμε μια εκδήλωση για το Σεφέρη στο Μέγαρο. Η Συναυλία ήταν με την Ορχήστρα των Χρωμάτων. Θα έπαιζαν και το “Γιουκαλίλι” και το “Κι αν ο αγέρας φυσά” και θα τραγουδούσε ο Μανώλης ο Μητσιάς. Ξαφνικά μου τηλεφώνησε ο Γιώργος ο Κουρουπός να κατέβω  στην πρόβα γιατί κάτι δεν πήγαινε καλά. Απο την Ορχήστρα των Χρωμάτων είχαν βάλει έναν κάκιστο ενορχηστρωτή (στενοχωρήθηκα πολύ γι αυτό). Ξεκινάει η πρόβα, ξεκινάνε να παίζουνε το “Γιουκαλίλι”. Με μια εισαγωγή φρικτή. Ντάμπα  ντούμπα,  κάτι Μπόγκος. Τρελάθηκα! Ο Μητσιάς, σα να μην έτρεχε τίποτα, άρχισε να  τραγουδάει. Ή τη Γερακίνα τού 'παιζαν  ή το Γιουκαλίλι, αυτός έβαλε μπρος κι όποιον πάρει ο χάρος! Δεν άντεξα, πετάχτηκα επάνω και του φώναξα: “Τι κάνεις εκεί; Δεν ακούς τι παίζουν;” Απάντηση:“Εγώ τι φταίω; Εγώ τραγουδιστής είμαι... Μού 'ρθε  ζαλάδα. Θυμήθηκα τις νύχτες που πέρασα  γράφοντας  στο  πιάνο, και τις αμέτρητες ώρες στο στούντιο ηχογραφώντας  με πόση προσοχή, για να φτάσω στο αποτέλεσμα που ήθελα, κι έβλεπα αυτή την κατάντια,  «εγώ τραγουδιστής είμαι».  Σκέφτηκα προς στιγμήν να εξαφανιστώ! Ύστερα είπα μέσα μου, πόσα τέτοια θάχουν υποστεί τα τραγούδια μου, που πάει και τα τραγουδάει από δω κι από κει. Διορθώσαμε πρόχειρα  όπως όπως κάτι ενορχηστρωτικά με τον Κουρουπό, κι έφυγα.  Ήμουν τόσο άσχημα, που δε  θυμάμαι ούτε μεγαλύτερη προσβολή νά 'χω υποστεί, ούτε σε χειρότερη θέση νά 'χω βρεθεί στη ζωή μου. Δεν το ξεπέρασα ποτέ. Ούτε θα το ξεπεράσω!

http://www.lifo.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.